15 de março de 2009

Czym jest demokracja?

Aušra Bučytė z Litwy pisze:
Czasem mam ochote zadać komuś pytanie: czym w końcu jest demokracja? Wiek, że jakąś odpowiedź mogę znaleźć nawet w wikipedii, gdzie przeczytam prostą definicję, że demokracja to taka forma władzy gdzie każdy obywatel może brać udział w sprawowaniu władzy, w odróżnieniu od innej formy władzy, gdzie rządy sprawuje klasa uprzywilejowana lub dyktator... Co mogę zrobić, jeżeli ta definicja, w zasadzie prosta, mnie nie zadowala? Co jeżeli powstają kolejne pytania?
Platon pisał o państwie opartym na zasadzie wspólnego dobra. Później tych zamych słow używał Kant, Hegel i inni znani filozofowie, działacze, politycy. Jednak Platon, mówiąc o swim modelu państwa idealnego, stwierdza, że jest nieosiagalne za pomocą demokracji. Wiadomo, że można uzasadnić to historycznie, bo ówczesna demokracja ateństa jeszcze nie miała żadnego doświadczenia. Mogę się nawet z tym zgodzić. Jednak nie mogę zrozumieć, dlaczego nawet po upływie kilku tysięcy lat od narodzin demokracji, po jej doskonaleniu, wśród najwybitniejszych naukowców czy filozofów, nie ma zbyt wielu jej zwolenników. Myśliciele ostatniego stulecia tę formę władzy porównują do despotyzmu, nazywają zwyrodnieniem. Być może tylko w poprzednim wieku mówiono o niej bardziej pozytywnie, chociaż nadal twierdzono, że jej zastosowanie w praktyce jest sprzeczne z założeniami.

Pierwsza sprzeczność dotyczy założenia, że w państwie demokratycznym obywatele wspólnie sprawują władzę. Liczbę sprawujących władzę w rzeczywistości ograniczają wybory. Obywatele zakładają partie polityczne, zgodnie z zasadami demokracji, biarą udział w wyborach i są wybierani do pełnienia funkcji zarządzania państwem. Tu właśnie, według niektórych myślicieli, demokracja zaczyna się rozpływać, bo wybrani jednak tworzą mniejszość, która nadomiar często zapomina o swoich obietnicach. Żądania zwykłych obywateli są dzielone na dwie części- możliwe do zrealizowania i nie. Krytyka polega też na tym, że jeżeli zgadzamy się ze stwierdzeniem, że demokracja to rządy większości, to jak może być reprezentowana przez mniejszość? Wiadomo, że istnieją instytucje przez które można wnosić skargę lub propozycję rozwiązania danego poszczególnych problemów, które miałyby zamazać tę sprzeczność. W obronie demokracji naszych czasów możemy przyznać, że musi ona zapewniać (i zapewnia!) równe prawa, i równe możliwości wyboru, wolności słowa.

Pytanie nadal zostaje nieodpowiedziane: dlaczego większość znanych myślicieli narzeka na demokrację? Dlaczego jest ona nadal dominującą formą rządów na świecie? Może po prostu potrzebne jest przedefiniowanie i udoskonalenie definicji ustroju? Jeżeli chodzi o najpopularniejszą formę rządów, możemy przypomnieć sobie zasadę wyboru najmniejszego zła. Nie jestem przeciwniczką demokracji, jednak zgadzam się, że nie jest ona doskonała. Jeżeli wszystkie inne istniejące formy rządu są gorsze, wybór zostaje jeden,

Nenhum comentário:

Postar um comentário